Cà tím, cà dĩa, cà pháo là những lựa chọn ưa thích của các nhà nội trợ. Giá trị dinh dưỡng của cà không quá cao nhưng cũng là một trong những khẩu vị ưa thích của nhiều người. Do vậy, ngày nay nhiều bà con cũng như các gia đình trồng cà xem như một sản phẩm cần thiết. Cà tím, cà dĩa, cà pháo tuy khác nhau về tên gọi nhưng cách trồng và chăm sóc là hoàn toàn giống nhau. Các bà nôi trợ có thể trồng cả 3 loại này để phục vụ nhu cầu gia đình bằng cách tận dụng những khoảng không gian có ánh sáng trong sân vườn.
Với những bà con trồng cà làm kinh tế thì nên tự gieo hạt giống. Hạt giống có nhiều chủng loại của nhiều đơn vị sản xuất khác nhau, tùy vào nhu cầu mà bà con chọn giống cho phù hợp. Lượng hạt giống cần để trồng 1000m2 là khoảng 30-40g. Hạt giống mua về bà con nên xử lý bằng nhiệt độ (2 sôi + 3 lạnh) để tiêu diệt những mầm bệnh còn sót lại đồng thời để giúp hạt nảy mầm đồng loạt hơn, đều hơn. Nên gieo thưa, thành từng hàng để tiện chăm sóc và tiện cho việc trồng sau này. Sau khi gieo hạt từ 25-30 ngày là có thể đem trồng được. Với những nhà nội trợ nên mua cây đã ươm sẵn về trồng.
Cà tím
Đất trồng cà nên chọn đất tơi xốp, thoát nước tốt và trước đó không trồng cây trồng họ cà. Cung cấp vôi, phân chuồng và nên bổ sung thêm thuốc trừ côn trùng để phòng bệnh cho cây và tiêu diệt tuyến trùng dưới đất. Bà con tiến hành lên liếp rộng 0,8 – 0,9 m, cao 30 – 40 cm, tim liếp này cách tim liếp kia 1 m cây cách cây 50 – 60 cm. Mật độ trung bình khoảng 1000-1200 cây/1000m2.
Sau khi trồng xong bà con nên tưới nước đẫm lại để đảm bảo tỷ lệ sống. Sau 1 tuần rễ bắt đầu phát triển bà con nên châm thêm phân DAP ngâm rồi pha loãng đê tưới trực tiếp vào gốc với liều lượng 1kg/1000 cây để kích thích rễ phát triển. Có thể lập lại việc này sau 5 ngày với liều tăng lên 1.5 lần để cây phát triển tốt hơn. Cung cấp đủ nước cho cây, tránh bị thừa nước dễ sinh bệnh. Bón phân bổ sung cho cây để đảm bảo cây phát triển tốt. Lượng phân bón tùy vào từng vùng đất khác nhau. Bà con căn cứ vào sự phát triển của cây để có liều lượng phân bón cần thiết. Chú ý cân bằng tỷ lệ NPK và bổ sung Canxi cũng như vi lượng để tăng sức đề kháng cho cây. Để đảm bảo cây không bị đổ ngã bà con nên cấm cây định vị cho cà. Vì lúc cây ra trái thân sẽ rất nặng nếu gặp mưa làm cho đất mềm mà có gió nữa sẽ dễ bị đổ ngã.
Một số sâu bệnh hại chính trên cà:
– Sâu đất, tuyến trùng: Bệnh tác động vào bộ rễ của cây làm giảm sức sống cho cây đồng thời cũng là nguyên nhân truyền các bệnh từ nấm, vi khuẩn virus cho cây. Xử lý đất trước khi trồng bằng Sagosuper 3G, Diaphos 10H, Basudin 10H, Sincosin lên hốc gieo, hoặc sau khi cấy rãi quanh gốc.
– Nhóm sâu xanh, bọ trĩ, rầy nhện: Bà con nên thăm đồng thường xuyên để kịp thời phát hiện và xử lý. Với nhóm bọ trĩ, bù lạch bà con nên thường xuyên đổi thuốc để hạn chế kháng thuốc. Các thuốc có thể dùng là Delfin, Sumicidin, Cypermethin, Atabron, Mimic, SecSaigon, Sherpa, Biocin, Actara, Sagosuper, Sherzol, Netoxin, Confidor, Supracide, Mospilan,… theo nồng độ khuyến cáo. Nên phun vào chiều mát, phun ướt mặt dưới với nhóm bọ trĩ, nhện, rệp
Bệnh lở cổ rễ: do nấm Rhizoctonia solani Kuhn gây ra. Nấm này gây bệnh cho cây con lúc ươm và cây nhỏ khi mới trồng. Triệu chứng của bệnh là đoạn thân gần gốc teo thắt lại, có màu đen. Toàn bộ hệ thống mạch dẫn, vỏ cây bị thối và cây bị gãy đổ ngay thân rồi chết. Bà con phòng trừ bằng cách luân canh cà với các cây trồng khác. Vệ sinh đất, không để đất ươm cây con quá ẩm. Khi bệnh xuất hiện, dùng các loại thuốc như: thuốc gốc đồng, Carbendazim (Bavistin 50SC), Propineb (Antracol 70WP), Validamycin (Validacin 5L) để phun.
* Bệnh chết xanh: Do vi khuẩn Pseudomonas malvacearum gây ra. Vi khuẩn này làm cho cây hoặc bộ phận cây bị chết nhưng vẫn giữ màu xanh. Vi khuẩn gây bệnh làm huỷ hoại, tắt nghẽn các mạch dẫn trong cây. Cũng có trường hợp vi khuẩn làm bộ rễ cây bị thối không hút được nước, cây bị héo và chết. Phòng trừ bằng cách vệ sinh đồng ruộng, thâm canh cây trồng, chọn giống kháng bệnh, sạch bệnh. Kịp thời phát hiện sớm và loại bỏ những cây bị bệnh, đem xa khỏi ruộng và tiêu hủy. Để hạn chế sự lây lan của bệnh, có thể dùng các loại thuốc như Kasugamycin (Kasumin 2L), Streptomyces lidicus WYEC 108 (Actinovate 1SP), …
* Bệnh đốm nâu: Do nấm Cladosporium fulvum Cke gây ra. Vết bệnh xuất hiện trên lá, ban đầu có màu nâu, cuối cùng chuyển sang màu đen. Bệnh lan dần ra toàn mặt lá làm cho lá khô và rụng. Bệnh ban đầu xuất hiện ở các lá thấp, sau lan dần lên các lá trên. Bệnh phát triển mạnh khi cây ra hoa, hình thành quả và cao nhất lúc quả chín. Cây bị bệnh này có thể chết. Bệnh phát triển nhiều trong điều kiện ẩm 90-95%, nhiệt độ 22-250C. Nguồn lây lan bệnh chủ yếu là tàn dư cây bị bệnh. Bà con phòng trị bằng các loại thuốc sau Mancozeb (Dipomate 80 WP), Bordeaux + Zineb (Copper-zinc 85WP), Mancozeb+Metalaxyl ( Ridomil Gold 68 WP),… để phun khi bệnh xuất hiện nhiều.
Chú ý: an toàn cho người sản xuất và người tiêu dùng.
Kính chúc bà con có những vụ mùa bội thu!
