Hướng dẫn kỹ thuật trồng bầu

Bầu là loại cây rau dễ trồng, phù hợp với nhiều vùng đất. Những năm gần đây bầu trở thành một trong những cây trồng phụ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân. Để có những vườn bầu năng suất và chất lượng bà con cần lưu ý những vấn đề sau:

Đất và phân bón cho cây bầu

Đất trồng bầu thích hợp nhất là đất bồi, có tầng đất sâu, thoát nước tốt. Tuy nhiên bầu vẫn sinh trưởng và phát triển trên mọi loại đất chỉ cần có nước mà không bị ngập úng. Tùy vào điều kiện và thời tiết mà bà con lên líp cao (cho vùng đất có khả năng úng nước) và đào hào (cho vùng đất khô cứng). Dù là cách nào thì khoảng cách giữa các hàng vẫn là 4-6m, cây cách cây 80-100cm. Làm giàn cho bầu bò, giàn cao 2m để tiện việc chăm sóc, thu hoạch.

Trồng bầu bà con chú trọng đến phân chuồng hoặc phân hữu cơ. Đây là việc quyết định đến năng suất của vườn. Nói như vậy không có nghĩa là không dùng đến phân hóa học. Vì trái bầu lớn rất nhanh nên nó cần lượng nước và dinh dưỡng nhiều để đủ cung cấp cho trái. Nếu thiếu phân sẽ làm trái teo tóp, chậm lớn; thiếu nước sẽ làm trái héo rồi thối rụng. Lượng phân bón lót cho 1000m2 (khoảng 500-600 cây bầu) là khoảng 8-10 khối. Phân hóa học bắt đầu bón khi cây ra hoa. Định kỳ 5-7 ngày 10-15kg/ lần. Xen kẽ giữa những lần bón phân ấy, bà con nên tăng cường phân Canxi, phân trung lượng (Mgo) mỗi tháng 1 lần để giúp cây hấp thụ dinh dưỡng một cách tốt nhất góp phần hạn chế bệnh hại cho cây.

2. Chăm sóc

Để kéo dài thời gian cho trái cũng như làm cho bộ rễ của cây phát triển tốt bà con tiến hành chôn thân từ 30-60cm. Phần thân này rất ít khi đậu trái (mặt dù các nhánh này có thể có nụ). Do vậy khi bầu ra 3-5 nhánh đầu tiên tính từ gốc bà con tiến hành cắt bỏ. Sau đó kéo phần thân này bò trên mặt luống (hoặc hào) để từ những mắt lá (nhánh) nảy ra hệ thống rễ mới. Hệ thống rễ này cũng ngang ngửa với phần rễ ở dưới gốc thân. Việc này sẽ giúp cây bầu phát triển tốt về sau cũng như quá trình vận chuyển chất dinh dưỡng từ đất lên cây thuận tiện hơn.

Hào bầu sao

Bầu là loại cây ưa sáng nên bà con chú ý tỉa thưa cành lá để tạo không gian cho những nhánh non ra trái. Bà con tiếng hành ngắt ngọn ngay khi nhánh ra được 4 lá. Vì thông thường mỗi nhánh chỉ tra 3 nụ trên 3 nách lá đầu tiên. Cũng có trường hợp ra 4-5 nụ nhưng gần như ý gặp hoặc có gặp thì lượng dinh dưỡng để nuôi số trái đó cũng không đám bảo nên cây sẽ bị suy yếu. Do vậy khi nhánh ra được lá thứ 4 bà con tiến hành ngắt bỏ ngọn nhánh. Làm như vậy dinh dưỡng sẽ dồn lại nuôi những trái bên trong nhánh và để đẻ nhánh mới. Trong cả vòng đời của dây bầu hầu như không có trái trên dây chính. Nhưng bà con không được ngắt dây chính vì dây này sẽ đẻ ra nhánh và rất nhiều nhánh nữa. Sau khi trồng khoảng 45-50 ngày sẽ cho thu hoạch.

3. Sâu bệnh trên bầu sao

Nhóm chích hút (bao gồm rầy, bù lạch, bọ trĩ) Nhóm đối tượng này nguy hiểm nhất nhì trong vườn bầu. Nhìn bộ đơn giản nhưng những con bù lạch, bọ trĩ này rất dễ kháng thuốc và chạy nhảy linh hoạt. Rất khó để trị dứt điểm nhất là vào mùa nắng nóng. Xem thêm về bù lạch – bọ trĩ tại https://thienlyfarm.com/bu-lach-virus-kham-hai-bau-bi-dua-hau/. Chúng là 1 trong 2 nguyên nhân dẫn đến virus cho cây bầu. (Nguyên nhân thứ 2 là do canh tác làm đứt rễ của cây bầu, các nhóm tuyến trùng, chích hút dưới đất đưa virus vào cây). Để trị nhóm đối tượng này bà con có thể dùng các loại Actara, Regent, Lannate, Admire, Oncol, Oshine, Sakura,… Phun vào chiều mát chủ yếu ở mặt dưới của lá và ngọn cây. Cần thường xuyên đổi thuốc vì bù lạch, bọ trĩ rất dễ kháng thuốc. Thuốc này cũng trị luôn nhóm sâu ăn tạp và rầy, ruồi đục trái trên vườn bầu.

Virus khảm do bù lạch, bọ trĩ truyền vào bầu

Ruồi đục trái hút nhựa từ trong trái làm trái còi cọc chậm lớn và có thể bị thối. Chúng phát triển mạnh vào mùa nắng khi nhiệt độ tăng cao. Thuốc trị như trên.
Bệnh xì mủ trên thân bầu. Bệnh do nấm Phytophthora gây ra. Bệnh phát triển quanh năm trong mọi lứa tuổi của cây bầu. Làm chết cả cây bầu hoạc chết phần ngọn (phía trên vết xì mủ). gây thiệt hại nghiêm trọng trong sản xuất. Để phòng trị bệnh này bà con nên luân canh cây trồng, giữ vườn bầu ở độ ẩm vừa phải tránh ứ nước nhiều ngày. Vệ sinh đồng ruộng và tạo thông thoáng cho vườn bầu. Khi bị bệnh bà con nên nhổ bỏ những cây bệnh, dùng các loại thuốc như Ridomil god, Topsin, Phytocide phun ướt thân để phòng và trị bệnh.
Bệnh nứt thân trên bầu

Bệnh xì mủ trên thân bầu

Bệnh phấn trắng (bệnh sương mai). Bệnh thường xuất hiện lúc có ẩm độ cao và nhiệt độ khoảng 22-27 độ C, gây hại mạnh ở các vùng cao có sương nhiều. Để phòng trừ bệnh này bà con nên luân canh cây trồng, vệ sinh đồng ruộng.Có thể dùng các loại thuốc sau để phòng trừ: Manage, Daconil, Dithane M-45, Suloc, Anvil, Titl super, Danjiry, Dithane M45+Topsin,… phun lên 2 mặt lá chủ yếu là già.
Bệnh sương mai trên bầu