Đậu phộng hay còn gọi là lạc là một trong những cây trồng cạn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân. Từ lâu bà con nông dân ta đã xem đậu phộng như một loại cây trồng được ưu tiên phát triển bỡi nhiều lý do. Thân và lá đậu có hàm lượng đạm cao có thể sử dụng làm thức ăn cho gia súc; trái đậu có lượng dầu thực vật rất cao, rất tốt cho sức khỏe. Do đó giá trị kinh tế mà cây đậu phộng mang lại là không hề nhỏ.
- Đất và chuẩn bị đất
Đậu phộng thích hợp trên nhiều vùng đất khác nhau như đất đỏ, đất cát, đất thịt,… nhưng yêu cầu không được ngập úng. Đất có kết cấu tơi xốp, có nhiều khoảng trống là một ưu điểm với cây đậu phộng. Với những vùng đất có khả năng ngập nước bà con nên tiến hành lên líp để thoát nước cho cây; những vùng đất thiếu nước bà con có thể làm luống theo kiểu rò máng để nước chảy tràn lên trên. Ngoài ra bà con cũng có thể sử dụng hệ thống tưới phun với những vùng đất thiếu nước để không phải lên luống. Nghĩa là công đoạn làm đất, lên luống phụ thuộc rất nhiều vào vùng đất, điều kiện thời tiết khí hậu.
Cách trồng đậu bằng rạch hàng
2. Phân bón
Với cây đậu phộng bà con chú ý bón lót tương đối đầy đủ các yếu tố dinh dưỡng thì cây mới phát triển tốt được. Bón lót cần phân chuồng 10-15 khối; vôi 50-80kg; lân 50-100kg; NPK tổng hợp 50 – 100kg (tính cho 1000m2). Tuy nhiên, tùy từng vùng đất, loại đất giàu hay nghèo dinh dưỡng mà lượng phân bón có thể thay đổi. Trong suốt thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây đậu bà con có thể tăng cường 1-2 lần bón thêm phân Canxi ở giai đoạn cây chuẩn bị ra hoa và khi cây bắt đầu hình trành trái. Đây là 2 giai đoạn mẫn cảm với các bệnh cũng như cần nhiều dinh dưỡng nhất. Bón Canxi vào lúc này là giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt nhất đồng thời hạn chế tối đa bệnh hại với cây trồng. Ở giai đoạn ra hoa, nếu thấy đậu có biểu hiện thiếu phân có thể bổ dung thêm phân bón NPK theo yêu cầu của cây để có năng suất tốt nhất. Nếu bổ sung được vi lượng cho giai đoạn này càng tốt.
Đậy là cây trồng cạn, phù hợp với các vùng khô hạn nhưng không vì thế mà cung cấp nước thiếu cho cây. Nhất là giai đoạn ra hoa đâm cuống, bà con cần chú ý đủ nước cho cây để đất mềm cuống đâm xuống một cách dễ dàng.
3. Sâu bệnh trên cây đậu phộng gồm các đối tượng sau:
Sâu hại trên đậu phộng
Nhóm sâu rầy bao gồm sâu sám, sâu xanh, sâu đục thân, rầy, bọ trĩ, và có thể có nhện. Bà con cần thường xuyên thăm đồng để phát hiện kịp thời. Các đối tượng sâu, rầy thường xuất hiện khi có mưa xuân, sương muối. Vì vậy bà con cần thăm đồng để trị vào các dịp này. Nhưng khi thời tiết nắng nóng bà con chú ý đến nhện và bọ trĩ xuất hiện chít hút nhựa cây làm lá cong queo, cây chậm phát triển và có thể truyền virus vào cây. Phòng và trị nhóm này bà con có thể trồng ven bờ ruộng các loại hoa cúc, hoa vạn thọ hay vài bụi xả. Mùi của các loại cây này làm hạn chế sâu bọ đến ruộng. Khi phát hiện có sâu, rầy hay bọ trĩ bà con có thể dùng các loại thuốc sau để phòng và trị Abemac, Masral, Penalty, …. nhóm thuốc trị sâu rầy cũng cần thay đổi thường xuyên để tránh bị kháng thuốc.
4. Bệnh hại trên đậu phộng gồm các bệnh sau:
Bệnh chết yểu (chết ẻo) cây con. Bệnh xuất hiện khi cây được 2-3 tuần tuổi. Bệnh do vi khuẩn gây ra, chúng có thể bắt nguồn từ các vết thối lở cổ rễ để xâm nhập vào cây. Cây mới bị bệnh có biểu hiện héo nhẹ khi nắng lên sau đó đêm lại tỉnh lại. Qua ngày hôm sau héo nặng hơn và có thể không tỉnh lại nữa. Bệnh gây thiệt hại nghiêm trọng với những ruộng sản xuất lâu năm (trồng đậu nhiều lần) và đất ẩm ướt. Để phòng ngừa bệnh này bà con chú ý luân canh cây trồng; chọn giống sạch bệnh, xử lý đậu giống bằng hóa chất. Khi bị bệnh bà con có thể dùng Ridomil God để trị thối lở cổ rễ sau đó dùng các thuốc có gốc đồng hoặc gốc kẽm để trị. Tham khảo cách trị bệnh do vi khuẩn tại https://thienlyfarm.com/benh-heo-xanh-vi-khuan-hai-cay-trong/
Bệnh đốm lá:
Gồm bệnh đốm nâu Còn gọi là đốm lá sớm, trên lá vết bệnh màu nâu, thường xuất hiện trên lá non và đốm đen thường xuất hiện trên lá vết bệnh tròn màu đen thường nằm rìa ngoài mặt lá. Bệnh có thể xuất hiện sớm 3-5 tuần sau khi gieo. Bệnh phát triển mạnh khi nhiệt độ và ẩm độ cao. Bệnh nặng làm giảm sự quang hợp và rụng lá.
Bệnh đốm lá trên đậu phộng
* Bệnh gỉ sắt: Bệnh phát sinh chủ yếu trên lá, đôi khi có trên cuống lá, thân, tia quả. Vết bệnh là các mụn nhỏ màu vàng cam ở dưới các mặt lá, bệnh nặng làm lá khô vàng và rụng đi. Bệnh do nấm gây ra, có thể hại trên tất cả giai đoạn sinh trưởng của cây.
Bệnh rỉ sắt trên đậu phộng
* Bệnh thối quả (do nấm Pythium miriotylum) khi cây có quả, nấm xâm nhập vào làm thối tia và vỏ quả. Biện pháp ngăn ngừa: ruộng cần thoát nước tốt, không bị ngập úng …
Nhóm bệnh này bà con phòng bệnh bằng cách chọn giống sạch bệnh; xử lý hạt giống trước khi trồng bằng nước ấm (2 sôi +3 lạnh) hoặc thuốc Ridomil God. Gieo trồng ở mật độ vừa phải, bón phân cân đối; chú ý vệ sinh đồng ruộng để tránh các mầm bệnh từ môi trường lây vào ruộng đậu. Khi cây bị bệnh bà có thể dùng các loại thuốc sau để trị Ridomil God; Daconil, Mancozeb, Carbendazim, Topsin,… đây là nhóm thuốc chuyên trị bệnh do nấm gây ra. Bà con nhớ pha thuốc theo hướng dẫn và chú ý an toàn trong sản xuất cũng như sản phẩm sau thu hoạch
Ngoài ra trên đậu phộng còn xuất hiện bệnh đậu đực. Cây bị bệnh thường lùn, lá có màu vàng trong khi gân lá còn xanh, lá dày, nhỏ , dòn, lá cong queo, đầu lá nhọn. Cây sẽ không ra hoa, hoặc nếu ra hoa cũng không đậu trái. Bệnh xuất hiện nặng trong thời kỳ khô hạn do rầy và rệp là môi giới truyền bệnh. Phòng trừ rầy và rệp bằng các loại thuốc Supracide, Mospilan 3EC,… hay các vấn đề về mối ăn trái; chuột phá hoại. Bà con cần thăm đồng thường xuyên để thu hoạch kịp thời tránh thiệt hại, Vì giai đoạn này không nên dùng thuốc bảo vệ thực vật để tránh dư lượng tồn tại trong sản phẩm.
Kính chúc bà con có những vụ mùa bội thu!
